गोव्यात राष्ट्रीय अग्निशमन सेवा दिन गंभीरतेने आणि अभिमानाने साजरा करण्यात आला.

पणजी, १४ एप्रिल २०२६ – अग्निशमन व आपत्कालीन सेवा संचालनालयाने मंगळवार, १४ एप्रिल २०२६ रोजी राष्ट्रीय अग्निशमन सेवा दिन साजरा केला. यावर्षी, अग्निशमन प्रतिबंध सप्ताहाची राष्ट्रीय संकल्पना आहे: “सुरक्षित शाळा, सुरक्षित रुग्णालय आणि अग्निसुरक्षा जागरूक समाज – अग्निशमन प्रतिबंधासाठी एकत्र”.

या स्मरणीय कार्यक्रमांना पणजी येथील अग्निशमन दलाच्या प्रशिक्षण मैदानावर सुरुवात झाली, जिथे गोव्याचे माननीय मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद पी. सावंत, गोवा सरकारचे मुख्य सचिव डॉ. व्ही. कंदवेलू (आयएएस), अग्निशमन व आपत्कालीन सेवा संचालक श्री नितीन व्ही. रायकर यांच्यासह उपसंचालक (अग्निशमन) ते अग्निशमन दलातील जवानांपर्यंतच्या सर्व अधिकारी वर्गाच्या उपस्थितीत शहीद स्मारक स्तंभावर पुष्पहार अर्पण करण्यात आले. कर्तव्य बजावताना आपल्या प्राणांचे बलिदान देणाऱ्या शूर अग्निशमन दलाच्या शहीदांना आदरांजली वाहण्यासाठी दोन मिनिटांचे मौन पाळण्यात आले. श्री. रायकर यांनी या दिवसाचे महत्त्व अधोरेखित केले आणि गंभीरपणे शहीद वीरांची नावे वाचून दाखवली.

एका भव्य संचलनाचा समावेश होता समारंभाच्या कार्यवाहीचा एक भाग म्हणून १२ प्लाटूनची परेड काढण्यात आली. परेड कमांडर श्री. रुपेश एस. सावंत, स्टेशन फायर ऑफिसर/ओआयसी, पणजी फायर स्टेशन, उत्तर विभाग पणजी यांच्या नेतृत्वाखाली ही परेड पार पडली, ज्यामध्ये अग्निशमन कर्मचाऱ्यांची शिस्त, प्रशिक्षण आणि समर्पण यांचे प्रदर्शन करण्यात आले.

प्रमुख पाहुणे, माननीय मुख्यमंत्री डॉ. प्रमोद पी. सावंत यांनी समारंभिक परेडची पाहणी केली आणि बचाव कार्य, शिस्त, वर्तन आणि समर्पित सेवेतील उत्कृष्ट कामगिरीबद्दल अग्निशमन कर्मचाऱ्यांना प्रशंसापत्रे प्रदान केली.

आपल्या स्वागतपर भाषणात, श्री. रायकर यांनी घोषणा केली की, संपूर्ण गोव्यात जनजागृती कार्यक्रमांवर लक्ष केंद्रित करून १४ ते २० एप्रिल २०२६ या कालावधीत अग्निशमन प्रतिबंधक सप्ताह साजरा केला जाईल. त्यांनी नागरिकांना जीव आणि मालमत्तेचे रक्षण करण्यासाठी सक्रियपणे सहभागी होण्याचे आणि आपले अग्निसुरक्षेचे ज्ञान वाढवण्याचे आवाहन केले.

श्री. रायकर यांनी २०२५-२६ मधील प्रमुख आकडेवारी आणि कामगिरी देखील सादर केली, ज्यामध्ये मूलभूत अग्निसुरक्षा आणि स्थलांतरण सरावातील प्रशिक्षकांचे प्रशिक्षण आणि आपत्ती सज्जता प्रशिक्षण यांसारख्या विविध प्रशिक्षण कार्यक्रमांचा समावेश होता. सर्वोत्तम प्रयत्न करूनही, मानवी चुका किंवा अपघातांमुळे आगीच्या घटना सुरूच राहिल्या. विभागाने ८०२१ आग आणि आपत्कालीन कॉलला (२९४२ आगीचे आणि ५०७९ आपत्कालीन) प्रतिसाद दिला, ज्यामुळे १६५ मानवी जीव आणि ८७४ प्राण्यांचे जीव वाचले, तसेच वेळेवर कारवाई करून ६३.५२ कोटी रुपयांच्या मालमत्तेचे संरक्षण झाले.

जागरूकता मोहिमेचा एक भाग म्हणून, ४ एप्रिल २०२६ रोजी प्राथमिक आणि माध्यमिक शाळेतील विद्यार्थ्यांसाठी पोस्टर स्पर्धा आयोजित करण्यात आली होती. एकूण १३०७ विद्यार्थ्यांनी सहभाग घेतला, ज्यांना दोन गटांमध्ये विभागले होते:
गट I (७-१० वर्षे): “थांबा, खाली बसा आणि लोळा – आगीपासून सुरक्षित रहा”
गट II (११-१४ वर्षे): “सुरक्षित समाजासाठी अग्निसुरक्षा जागरूकता”
राष्ट्रीय अग्निशमन सेवा दिनानिमित्त माननीय मुख्यमंत्र्यांच्या हस्ते विजेत्यांचा सत्कार करण्यात आला.

आपल्या भाषणात, डॉ. सावंत यांनी अग्निशमन सेवेतील शहीदांना भावपूर्ण श्रद्धांजली वाहिली आणि देशभरातील अग्निशमन कर्मचाऱ्यांच्या अविचल समर्पणाची दखल घेतली. त्यांनी यावर जोर दिला की, राष्ट्र… सामाजिक आणि आर्थिक प्रगती होत असली तरी, आगीच्या घटना या प्रगतीला धोका निर्माण करत आहेत. डॉ. सावंत यांनी डॉ. नितीन व्ही. रायकर यांना पीएच.डी. प्रमाणपत्रही प्रदान केले, ज्यांना हरियाणातील कैथल येथील एनआयआयएलएम विद्यापीठाने समाजशास्त्र विषयात पीएच.डी. पदवी प्रदान केली आहे. त्यांच्या संशोधनात गोवा राज्यातील आपत्ती व्यवस्थापनावर आयसीटीच्या सामाजिक प्रभावाचा अभ्यास समाविष्ट होता.

या कार्यक्रमात अग्निशमन आणि बचाव कार्याची थेट प्रात्यक्षिके सादर करण्यात आली, ज्यात अग्निशमन रोबोट्ससारख्या प्रगत उपकरणांचे प्रदर्शनही होते. एका सार्वजनिक प्रदर्शनात रॅपिड डिप्लॉयमेंट कमांड अँड कंट्रोल सिस्टीम, शोध आणि बचावासाठी साइड सोनार डिव्हाइस, स्विफ्ट वॉटर/पूर प्रतिसाद, मेडिकल फर्स्ट रिस्पॉन्स (एमएफआर), अर्बन सर्च अँड रेस्क्यू (यूएसएआर) आणि लाइटिंग सिस्टीम यांसारखी उपकरणे प्रदर्शित करण्यात आली.

माननीय मुख्यमंत्र्यांनी १५ व्या वित्त आयोगाच्या योजनेअंतर्गत खरेदी केलेल्या आरडीसी२ प्रणालीचे औपचारिक उद्घाटन केले. रॅपिड डिप्लॉयमेंट कमांड अँड कंट्रोल (आरडीसी२) प्रणाली १५ व्या वित्त आयोगाच्या योजनेअंतर्गत स्थापित करण्यात आली आहे, जी एकात्मिक आहे. पुश-टू-टॉक ओव्हर सेल्युलर (पीओसी) रेडिओ आणि ऑन-साइट डिस्पॅच कन्सोल यांना एकात्मिक दळणवळण प्रणालीमध्ये समाविष्ट करण्यात आले. या कार्यक्रमादरम्यान, माननीय मुख्यमंत्र्यांनी गोव्यातील साळिगाव येथील सुप्रसिद्ध हॅम रेडिओ उत्साही श्री संदेश भट यांनी प्रात्यक्षिक दाखवलेल्या हॅम कम्युनिकेशन नेटवर्कवर एका हौशी हॅम रेडिओ ऑपरेटरशी संवाद साधला.

प्रमुख पाहुणे आणि इतर मान्यवरांनी उत्कृष्ट आयोजन, कवायतींच्या प्रात्यक्षिकांमधील अचूकता आणि माहितीपूर्ण प्रदर्शनाची प्रशंसा करत संपूर्ण कार्यक्रमाची खूप प्रशंसा केली.

या कार्यक्रमाचे सूत्रसंचालन अग्निशमन दल मुख्यालयाचे विभागीय अधिकारी श्री श्रीपाद गवास यांनी केले, तसेच त्यांनी आभार प्रदर्शनही केले.