गोवा येथील अग्निशमन आणि आपत्कालीन सेवा संचालनालयाचा ३८ वा वार्षिक निरीक्षण दिन परेड २१ फेब्रुवारी २०२६ रोजी गोवा राज्य अग्निशमन दल प्रशिक्षण मैदान, सेंट इनेझ, पणजी – गोवा येथे आयोजित करण्यात आला होता. निरीक्षण दिन परेड ही एक वार्षिक संस्थात्मक सराव आहे ज्याचा उद्देश अग्निशमन सेवेच्या कर्मचाऱ्यांची एकूण ऑपरेशनल तयारी, शिस्त आणि शारीरिक तंदुरुस्तीचे मूल्यांकन करणे आहे जेणेकरून आपत्कालीन परिस्थितीत त्वरित आणि प्रभावी प्रतिसाद मिळावा. गोवा सरकारचे सचिव (आरोग्य) श्री यतिंद्र मरळकर, आय.ए.एस., प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित होते.

अग्निशमन आणि आपत्कालीन सेवा संचालनालयाचे संचालक श्री नितीन व्ही. रायकर यांनी सकाळी ७:३० वाजता वार्षिक परेडचे निरीक्षण केले. तपासणी दरम्यान, विविध पदांवरील कर्मचाऱ्यांचे मूल्यांकन करण्यात आले आणि त्यांची उपस्थिती, बेअरिंग आणि ड्रिल अचूकतेवर आधारित सर्वोत्तम टर्न आउट पुरस्कारांसाठी निवड करण्यात आली. ड्रिल स्पर्धा आणि १३ व्या वार्षिक क्रीडा स्पर्धेतील विजेत्यांना प्रमाणपत्रे आणि ट्रॉफी प्रदान करण्यात आल्या.

स्क्वॉड ड्रिलसाठी प्रथम क्रमांक अग्निशमन दल मुख्यालयाला देण्यात आला. लॅडर ड्रिल आणि टग ऑफ वॉर स्पर्धा देखील अग्निशमन दलाच्या मुख्यालयाने जिंकल्या, तर पंप ड्रिल मापुसा अग्निशमन केंद्राने जिंकला. सर्वोत्तम स्टेशन देखभालीचा पुरस्कार जुने गोवा अग्निशमन केंद्राला आणि सर्वोत्तम वाहन देखभालीचा पुरस्कार वास्को अग्निशमन केंद्राला देण्यात आला.

कर्तव्याच्या समर्पणाबद्दल आणि समर्पणाबद्दल प्रशंसापत्र श्री श्रीकृष्ण आर पर्रिकर, स्टेशन अग्निशमन अधिकारी; श्री संकेत मांद्रेकर, श्री सुचित सावल, ड्रायव्हर ऑपरेटर; आणि श्री डायलन रॉड्रिग्ज, श्री सुरेश गावकर, अग्निशमन दल यांना प्रदान करण्यात आले.

सर्वोत्कृष्ट टर्नआउट पुरस्कार श्री सुरेंद्र नाईक, स्टेशन अग्निशमन अधिकारी; श्री ज्ञानेश्वर जी. गावस, उपअधिकारी; श्री राजू एम. कुट्टीकर, अग्रगण्य अग्निशमन दल; श्री संदीप एस. गावकर, श्री दयानंद एस. देसाई, ड्रायव्हर ऑपरेटर; आणि श्री प्रदीप एस. गावकर, अग्निशमन दल यांना प्रदान करण्यात आले. सर्वोत्तम प्लाटून पुरस्कार श्री संतोष गावस, स्टेशन अग्निशमन अधिकारी यांच्या नेतृत्वाखाली प्लाटून क्रमांक ०१ ला प्रदान करण्यात आला. १३ व्या वार्षिक क्रीडा स्पर्धेत, क्रिकेट आणि व्हॉलीबॉल स्पर्धा उत्तर विभागाने तर फुटबॉल संघाने मध्य विभागाने जिंकली.

आपल्या स्वागत भाषणात, श्री. नितीन व्ही. रायकर यांनी सांगितले की, वार्षिक तपासणी दिन परेड विभागाच्या कार्यात्मक तयारी, शिस्त आणि कार्यक्षमतेचा आढावा घेण्यासाठी एक महत्त्वाचे व्यासपीठ म्हणून काम करते. त्यांनी यावर भर दिला की, त्याच्या औपचारिक महत्त्वापलीकडे, परेड जबाबदारी, संस्थात्मक शिस्त आणि जीवन, मालमत्ता आणि पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी नवीन वचनबद्धता बळकट करते.

कॅलेंडर वर्ष २०२५ मध्ये विभागाच्या कामगिरीवर प्रकाश टाकताना त्यांनी माहिती दिली की एकूण ८,००२ अग्निशमन आणि आपत्कालीन कॉल्सना प्रतिसाद देण्यात आला, ज्यामध्ये २,८८९ आगीच्या घटना आणि ५,११३ आपत्कालीन घटनांचा समावेश होता. या ऑपरेशन्समुळे १६१ मानवी जीव आणि ८४२ प्राण्यांचे जीव वाचले. त्यांनी पुढे सांगितले की पायाभूत सुविधांचा विकास हा प्राधान्याचा विषय आहे. वाल्पोई येथील आधुनिक अग्निशमन केंद्राचे नुकतेच उद्घाटन करण्यात आले आहे आणि बिचोलिम आणि वास्को येथे नवीन अग्निशमन केंद्रे सध्या बांधकामाधीन आहेत, ज्यामुळे राज्यभर आपत्कालीन प्रतिसाद क्षमता आणखी मजबूत होतील.

क्षमता निर्माण आणि सामुदायिक सहभागावर विभागाचे सतत लक्ष केंद्रित करण्यावरही श्री रायकर यांनी भर दिला. गोवा राज्य अग्निशमन दल प्रशिक्षण केंद्र विविध राज्यांतील अधिकाऱ्यांसाठी व्यापक जनजागृती उपक्रमांसह संरचित प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित करत आहे. हजारो नागरिक, शालेय शिक्षक आणि युवा अपदा मित्रांना अग्निसुरक्षा आणि आपत्ती तयारीचे प्रशिक्षण देण्यात आले आहे.

त्यांनी पुढे माहिती दिली की राजस्थानातील उदयपूर येथे झालेल्या अखिल भारतीय अग्निशमन सेवा क्रीडा आणि अग्निशमन सेवा मेळावा २०२६ मध्ये विभागाने राज्याचे नाव गौरवले, जिथे गोव्यातील १५ पैकी ८ सहभागींनी ५ सुवर्ण, ६ रौप्य आणि ९ कांस्य पदके जिंकली. त्यांनी असेही सांगितले की विभाग लवकरच ११२ आपत्कालीन प्रतिसाद समर्थन प्रणाली (ERSS) शी एकत्रित केला जाईल, ज्यामुळे नागरिकांना एकात्मिक आपत्कालीन हेल्पलाइनद्वारे पोलिस, अग्निशमन आणि वैद्यकीय सेवांमध्ये प्रवेश करता येईल, ज्यामुळे विभागाचे “आम्ही वाचवण्यासाठी सेवा देतो” हे उद्दिष्ट पुन्हा सिद्ध होईल.

या कार्यक्रमात प्रमुख पाहुणे म्हणून उपस्थित असलेले गोवा सरकारचे सचिव (आरोग्य) श्री यतिंद्र मरळकर, आय.ए.एस., यांनी मार्च पास्ट दरम्यान दाखवलेल्या अनुकरणीय शिस्त आणि समन्वयाचे आणि लॅडर ड्रिलमध्ये दाखवलेल्या अचूकतेचे कौतुक केले. आपल्या भाषणात त्यांनी अग्निशमन आणि आपत्कालीन सेवा कर्मचाऱ्यांच्या व्यावसायिकता, समर्पण आणि उच्च मनोबलाचे कौतुक केले.

त्यांनी सांगितले की, राज्याच्या आपत्ती व्यवस्थापन चौकटीत अग्निशमन आणि आपत्कालीन सेवा महत्त्वाची भूमिका बजावतात आणि संकटाच्या वेळी अनेकदा प्रथम प्रतिसाद देणारे असतात. गेल्या वर्षभरात अग्निशमन आणि आपत्कालीन कॉलची जलद आणि प्रभावी हाताळणी विभागाने केल्याबद्दल त्यांनी कौतुक केले आणि त्यांच्या कार्यक्षमतेचा आणि धैर्याचा पुरावा म्हणून लक्षणीय संख्येने जीव वाचल्याचे त्यांनी मान्य केले.

प्रमुख पाहुण्यांनी कर्मचाऱ्यांच्या कामगिरीचे कौतुक केले आणि सर्व पुरस्कार विजेत्यांचे अभिनंदन केले, उत्कृष्टता आणि सेवेची समान भावना कायम ठेवण्याचे आवाहन केले. त्यांनी विभागाला सार्वजनिक संपर्क उपक्रमांना बळकटी देण्याचे आवाहन केले.